Jean-François Champollion – otac  moderne egiptologije

Jean-François Champollion – otac moderne egiptologije

Na današnji dan, 23. prosinca 1790. godine, rođen je Jean-François Champollion, francuski znanstvenik, filolog, orijentalist i otac moderne egiptologije.

Champollion je rođen u Figeacu u Francuskoj. Već kao dijete pokazivao je izuzetan dar za jezike, do 16. godine svladao je dvanaestak jezika uključujući i koptski. Zaljubio se u staroegipatsku kulturu u doba kad je bila vrlo malo poznata. Champollionov interes za egiptologiju uvelike je bio inspiriran Napoleonovim osvajanjima u Egiptu u razdoblju od 1798. do 1801. godine. Do svoje 20. godine Champollion je naučio latinski, grčki, hebrejski, sanskrt, amharski, avestički, pahlavi, arapski, sirijski, kaldejski, perzijski, etiopski i kineski. Godine 1809. postao je asistent – profesor na odsjeku povijesti Grenoblea.

S obzirom da je pokazivao veliki interes za orijentalne jezike, naročito koptski, povjereno mu je dešifriranje novotkrivenog kamena iz Rozete. Od 1822. do  1824. radio je na usporedbi grčkog natpisa na kamenu iz Rozete s hijeroglifskim pismom drugih egipatskih spomenika. Otkrio je određena slova i došao do zaključka da egipatsko pismo uključuje zvučne i slikovne znakove. Inače, kad su Britanci zauzeli Egipat, došli su u posjed kamena, pa je on i danas izložen u British Museumu, kao možda i najpopularniji eksponat tog muzeja.

Jean-François Champollion je odgonetnuo imena Kleopatra i Ptolomej, a uočio je i razliku između hijeroglifskog pisma i kasnijih jednostavnijih verzija (hijeratsko i demotsko pismo). Rezultate svojeg rada objavio je u Précis du système hiéroglyphique iz 1824. godine. Danas njegovo otkriće predstavlja temelj moderne egiptologije.

Champollion je također otkrio važnost Torinske kraljevske liste ili Torinskog kanona (iz Egipatskog muzeja u Torinu), jedinstvenog papirusa iz doba kralja Ramzesa II. koji sadržava popis svih staroegipatskih stvarnih i mitskih vladara, kao i imena božanstava iz predfaraonskog doba.

Godine 1826. utemeljio je egipatsku zbirku muzeja Louvra i postao profesor egiptologije na Collège de France. Umro je u Parizu s nepune 42 godine.

(Zg-magazin)